Барқарор ривожланиш маркази 

  • O‘zbek
  • Ўзбек
  • Русский
  • English
  • Français

Ўзбекистон – Ўмон: сиёсий мулоқотдан аниқ иқтисодий натижалар сари

13-11-2026 264
    Инвестиция, транспорт-логистика ва махсус иқтисодий зоналар бўйича ҳамкорлик янги имкониятлар очмоқда

    Маскат шаҳрида 16-17 ноябрь кунлари ўтказилиши режалаштирилган Ўзбекистон–Ўмон бизнес-форуми икки мамлакат ўртасидаги иқтисодий алоқаларни янада фаоллаштириш учун муҳим майдон бўлиши кутилмоқда. Форум доирасида савдо ва инвестициялар, транспорт-логистика, энергетика, саноат, қишлоқ хўжалиги ҳамда туризм соҳаларидаги ҳамкорлик имкониятлари кўриб чиқилиши белгиланган. «Made in Uzbekistan» кўргазмаси эса миллий маҳсулотларимизни янги бозорларга олиб чиқишга хизмат қилиши мумкин.

    Бундай мулоқотнинг аҳамияти фақат учрашувлар ёки имзоланиши мумкин бўлган ҳужжатлар сони билан ўлчанмайди. Энг муҳими, келишувларни ишлаб чиқариш қувватлари, барқарор савдо йўналишлари ва янги иш ўринларига айлантиришдир. Ўзбекистон ва Ўмоннинг иқтисодий имкониятлари айнан шу нуқтаи назардан бир-бирини тўлдиради: мамлакатимиз саноат ва қишлоқ хўжалиги салоҳиятига эга, Ўмон эса Ҳинд океанига туташ портлари ва халқаро логистика тармоқлари билан ажралиб туради.

    Президент Шавкат Мирзиёевнинг Ўмон Султонлигига режалаштирилган ташрифи ушбу жараёнга қўшимча суръат бағишлаши мумкин. Жорий йил 4 март куни давлатимиз раҳбари ва Ўмон Султони Ҳайсам бин Ториқ Ол Саид ўртасидаги телефон мулоқотида Маскатга кутилаётган олий даражадаги ташриф масаласи тилга олинган эди.    

    Сиёсий ишонч – инвестициявий ҳамкорлик асоси

    1992 йил 22 апрелда дипломатик муносабатлар ўрнатилганидан буён икки давлат ўзаро ҳурмат ва амалий манфаатларга асосланган мулоқотни ривожлантириб келмоқда. 2026 йил 30 июнда Маскатда ташқи ишлар вазирликлари ўртасида сиёсий маслаҳатлашувларнинг тўққизинчи давраси ўтказилди. 13 октябрда ташқи ишлар вазирлари савдо, туризм, инвестициялар ҳамда транспорт-логистика лойиҳаларини илгари суриш масалаларини муҳокама қилдилар.

    Сармоявий шерикликнинг кўлами ҳам кенгаймоқда. Жорий йил 29 апрелдаги расмий маълумотга кўра, Ўзбекистонда Ўмон капитали иштирокида 10 та корхона фаолият юритган, умумий баҳоланган қиймати 3,2 миллиард долларлик 20 та янги қўшма лойиҳа эса ишлаб чиқиш босқичида бўлган. Бу рақам ҳозирга қадар ўзлаштирилган инвестиция миқдорини эмас, истиқболли лойиҳалар портфелини англатади. Энди асосий вазифа уларни молиялаштириш, қурилиш ва ишлаб чиқариш босқичларига изчил ўтказишдан иборат.

    Бунда Ўзбекистон-Ўмон инвестиция компанияси – UzOman тажрибаси муҳим. Унинг капиталида Ўмон инвестиция бошқармаси 75 фоиз, Ўзбекистон Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси 25 фоиз улушга эга. Мазкур механизм қўшма лойиҳаларни маблағ билан таъминлаш баробарида, технология ва бошқарув тажрибасини жалб қилиш имконини ҳам беради.

    Логистика соҳасида амалга ошган натижа

    Ўзаро ҳамкорликдаги муҳим амалий қадамлардан бири 3 июнда қайд этилди. Ўмоннинг Asyad Group компанияси Orient Group ва UzOman иштирокидаги битим орқали Ўзбекистондаги Universal Logistics Services ҳамда Highway Logistics Center логистика платформаларининг назорат улушини сотиб олганини эълон қилди. Компания маълумотига кўра, мазкур объектлар мамлакатимиз темир йўл контейнер ташувларининг тахминан 25 фоизига хизмат кўрсатади.

    Бу битим мамлакатимиздаги ички юк терминалларини Ўмоннинг халқаро логистика тизими билан боғлаш учун янги шарт-шароит яратмоқда. Дуқм, Соҳар ва Салола портлари орқали ташқи бозорларга чиқиш йўналишларини кенгайтириш истиқболли, аммо ҳар бир маршрут самарадорлиги ташиш нархи, транзит тартиби, божхона жараёнлари ва етказиб бериш вақти орқали баҳоланиши зарур. Шу боис тўқимачилик, қайта ишланган озиқ-овқат ва саноат маҳсулотларини синов тариқасида ташиш ҳамда «эшикдан эшиккача» харажатларни таққослаш муҳим.

    Махсус иқтисодий зоналарда янги имкониятлар

    10 ноябрь куни Маскатда Ўмоннинг Махсус иқтисодий зоналар ва эркин зоналар бўйича давлат органи раиси Қайс бин Муҳаммад ал-Юсуф Ўзбекистон Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги делегацияси билан учрашди. Ўмон ахборот агентлиги хабарига кўра, томонлар экспортга йўналтирилган саноат лойиҳалари, инвесторларга хизмат кўрсатишни соддалаштириш ва махсус иқтисодий зоналарни бошқариш тажрибасини алмашиш масалаларини муҳокама қилинди.

    Ўмонда ўзбек маҳсулотлари учун савдо-тақсимот ва логистика марказларини ташкил этиш, уларни мамлакатимиздаги логистика тармоқлари билан боғлаш ғояси ҳам муҳокама қилинди. Шунингдек, қўшма йўл харитасини тайёрлаш, ишчи гуруҳ тузиш ҳамда ҳамкорлик меморандуми лойиҳаси кўриб чиқилган

    Барқарор ривожланиш ва амалий таклифлар

    Ўзбекистоннинг 2030 йилгача бўлган тараққиёт устуворликлари ҳамда Ўмоннинг “Vision 2040” дастури иқтисодиётни диверсификация қилиш, энергия самарадорлиги ва замонавий технологияларни жорий этиш мақсадлари билан уйғун. Сув танқислиги, иқлим ўзгаришига мослашиш, сувни қайта ишлатиш ва ресурсларни тежаш соҳаларида қўшма тажриба алмашиш ҳам икки томон учун манфаатли. Бундай лойиҳалар натижаси тежалган сув ва энергия миқдори, жорий этилган технологиялар ҳамда тайёрланган мутахассислар сони орқали баҳоланиши мумкин.

    Иқтисодий алоқаларни инсонлар ўртасидаги мулоқот ҳам тўлдирмоқда. Жорий йил 4 июлдан Маскат-Тошкент йўналишида мунтазам тўғридан-тўғри авиақатнов йўлга қўйилгани тадбиркорлар, туристлар ва илмий-таълим муассасалари учун қўшимча қулайлик яратди. Маданий мерос, зиёрат туризми ва академик алмашинувлар борасида ҳам фойдаланилмаган имкониятлар мавжуд.

    Келгуси босқичда ҳамкорликни аниқ кўрсаткичларга боғлаш мақсадга мувофиқ: инвестиция лойиҳаларининг масъуллари, молиялаштириш манбалари ва муддатларини белгилаш; экспортчилар учун таққослама логистика тарифларини ишлаб чиқиш; махсус иқтисодий зоналар ўртасида тўғридан-тўғри ишлаб чиқариш кооперациясини кенгайтириш; сув ва энергия тежовчи қўшма лойиҳаларнинг натижаларини мунтазам баҳолаш. Бу ёндашув икки томонлама мулоқотни барқарор иқтисодий самарага айлантиришга хизмат қилади.

    Ўзбекистон ва Ўмон ўртасидаги сиёсий ишончни корхоналар фаолияти, янги экспорт бозорлари, ишончли ташиш йўналишлари ва аҳоли фаровонлигида акс этадиган натижалар билан мустаҳкамлаш – бугунги шерикликнинг асосий вазифасидир. Кутилаётган юқори даражадаги мулоқот ва ишбилармонлик учрашувлари ҳам айнан шундай амалий ҳамкорликни янада ривожлантириши мумкин.

    Жаҳонгир Исаев,

    “Барқарор ривожланиш маркази” ННТ бўлим бошлиғи

    Манба: https://uza.uz/uz/posts/ozbekiston-omon-siyosiy-muloqotdan-iqtisodiy-natizhalar-sari_936570