2025 yil 15 noyabrь kuni Barqaror rivojlanish markazi Toshkent viloyati boʼlinmasi, Toshkent viloyati Nurafshon shahridagi 26-umumtaʼlim maktabida “Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda biologik xilma-xillikni asrashda yoshlarning ishtiroki”mavzusida davra suhbati oʼtkazdi.
Tadbirdan koʼzlangan asosiy maqsad – yosh avlodda ekologik savodxonlikni oshirish, tabiatga ongli munosabatni shakllantirish va BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlarida belgilangan ekologik vazifalarni amalga oshirishda ularning ishtirokini kuchaytirishdan iborat.
Davra suhbatida taʼlim muassasasi rahbariyati, mahalliy hokimiyat va jamoat tashkilotlari vakillari, ekolog-mutaxassislar hamda faol oʼquvchilar ishtirok etdi. Qayd etilganidek, biologik xilma-xillik inson hayotining asosiy tayanchisi boʼlib, uni asrash global miqyosdagi ustuvor vazifalardan sanaladi.
Boʼlinma rahbari Аbdumannop Tulyaganov oʼz maʼruzasida Oʼzbekistonda biologik xilma-xillikni muhofaza qilish sohasida amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarni barqaror rivojlanish maqsadlari bilan bogʼlab tushuntirdi. U quyidagi masalalarga alohida toʼxtaldi:
Davlat dasturlari orqali biologik xilma-xillikni muhofaza qilish – bu choralar BMTning Barqaror rivojlanish maqsadi 15 “Quruqlikdagi hayot” bilan toʼliq uygʼun. Unga koʼra, oʼrmonlarni, qoʼriqxonalarni va yoritilgan tabiiy hududlarni muhofaza qilish orqali ekotizimlarning barqarorligini taʼminlash, nopoklik va yoʼqolish xavfini kamaytirish maqsad qilingan.
Milliy parklar va qoʼriqxonalarning holati – tabiatni muhofaza qilish va biologik xilma-xillikni saqlashda muhim vosita hisoblanadi. Bu tadbirlar ham BRM-15 maqsadini amalga oshirishga xizmat qiladi va mahalliy ekotizimlarning barqarorligini saqlaydi.
Yoshlarning ekologik tashabbuslardagi ishtiroki – “Eko-ozodlik” aktsiyalari va maktab ekologik klublari orqali yoshlar nafaqat ekologik savodxonlikka ega boʼladilar, balki barqaror rivojlanishning BRM-4 “Sifatli taʼlim” maqsadini ham qoʼllab-quvvatlaydilar. Bu jarayon yoshlarda tabiatga masʼuliyatli munosabatni shakllantirish va ekologik barqarorlikni taʼminlashda faol ishtirok etish imkonini beradi.
Qushlar, oʼsimliklar va mahalliy ekotizimlarni yoʼqolishdan muhofaza qilish – tabiatdagi yoʼqolib borayotgan turlarni saqlash, ekosistemalarni barqarorlashtirish orqali BRM-15 va BRM-13 “Iqlim harakatlari” maqsadlariga erishishda muhim ahamiyatga ega. Bu choralar mahalliy va global ekologik xavflarni kamaytirishga xizmat qiladi.
Аbdumannop Tulyaganov taʼkidlagan chora-tadbirlar nafaqat mahalliy darajada ekologik barqarorlikni taʼminlaydi, balki BMTning barqaror rivojlanish maqsadlari bilan ham muvofiqlikda ekotizimlarni muhofaza qilish va kelajak avlod uchun sogʼlom muhitni saqlashga qaratilganligini koʼrsatadi.
Barqaror rivojlanish markazi eksperti Shodiyor Аzizov 2030 yilgacha boʼlgan davrda barqaror rivojlanish sohasidagi milliy maqsad va vazifalarni amalga oshirishdagi ustuvor yoʼnalishlar toʼgʼrisida maʼruza qilib, tadbirni yoshlar bilan savol-javob ruhida davom ettirdi. U yoshlarga bugungi kunda mukammal bilimlarni olish zarurligi va tabiatni asrashda oʼz kuchini ayamastlik kerakligi haqida tushuntirib, ularning faol ishtirokini ragʼbatlantirdi. Shu tariqa tadbir konstruktiv va samarali muhitda oʼtdi.
Tadbir davomida yoshlarning ekologik harakatlardagi ishtiroki nafaqat mahalliy darajada, balki milliy va global barqarorlik strategiyalarida muhim ahamiyat kasb etishi taʼkidlandi. Chunki yoshlar: innovatsion gʼoyalar generatori, ekologik tashabbuslarni amalga oshirishda faol kuch, kelajak avlod uchun tabiatni asrashning asosiy kafolati hisoblanadi.
Shu munosabat bilan maktab oʼquvchilari tomonidan tayyorlangan mini-loyihalar va hududdagi noyob oʼsimlik va hayvon turlarini muhofaza qilish boʼyicha takliflar ham tadbir ishtirokchilariga taqdim etildi. Bu esa yoshlarning barqaror rivojlanish maqsadlariga va biologik xilma-xillikni asrashga faol hissa qoʼshishiga yana bir bor misol boʼldi.
Davra suhbati yakunida qator amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi:
Maktablarda ekologik klublar faoliyatini kengaytirish;
“Bir oʼquvchi – bir nihol” tashabbusini amalda qoʼllab-quvvatlash;
Mahalliy tabiiy hududlarga eko-ekskursiyalar uyushtirish;
Yoshlar oʼrtasida biologik xilma-xillikni muhofaza qilish boʼyicha tanlovlar, aktsiyalar va treninglar oʼtkazish.
Nurafshon shahri 26-maktabida oʼtkazilgan mazkur davra suhbati yoshlarning barqaror rivojlanish jarayonidagi oʼrni va masʼuliyatini yana bir bor namoyon etdi. Biologik xilma-xillikni asrash – bu nafaqat ekologik, balki ijtimoiy va maʼnaviy vazifadir. Yoshlarning faol ishtiroki esa kelajakda sogʼlom, barqaror va xavfsiz muhitni taʼminlashda muhim omil boʼlib xizmat qiladi.