Oltinchi milliy dastur loyihasi yuzasidan Jamoatchilik kengashi yig‘ilishi o‘tkazildi
2026-yil 11-sentyabr kuni O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasida mahallani jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantirishga qaratilgan oltinchi milliy dastur loyihasi yuzasidan Jamoatchilik kengashi yig‘ilishi o‘tkazildi.
Tadbir Qonunchilik palatasining Demokratik institutlar va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish masalalari qo‘mitasi tomonidan tashkil etildi. Yig‘ilishda milliy dasturning maqsad va vazifalari, mahallaning jamiyat va davlat boshqaruvidagi o‘rnini kuchaytirish, aholi ehtiyojlarini hududiy rivojlanish dasturlari hamda byudjet jarayoni bilan bevosita bog‘lash masalalari muhokama qilindi.
Mazkur tashabbus davlatimiz rahbari tomonidan mamlakat mustaqilligining 35-yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimda ilgari surilgan yettita milliy dasturning mantiqiy davomi hisoblanadi. Oltinchi milliy dasturning mohiyati mahallani faqat muammolar qayd etiladigan hudud emas, balki aholi nomidan ustuvor vazifalarni belgilaydigan, ularning ijrosini kuzatadigan va natijasini baholaydigan jamoat institutiga aylantirishdan iborat.
Yig‘ilishda Barqaror rivojlanish markazi vakili J. Isayev ishtirok etib, Markaz tomonidan ishlab chiqilgan asoslantirilgan amaliy takliflarni taqdim etdi. U o‘z chiqishida mahalla ehtiyojini aniqlashdan boshlab, rasmiy buyurtmani shakllantirish, uni hududiy reja va byudjetga kiritish, moliyalashtirish, ijro etish hamda natijani aholi ishtirokida qabul qilishgacha bo‘lgan yagona va hisobdor tizimni yaratish zarurligini ta’kidladi.
Qayd etilganidek, “mahalla buyurtmasi” aniq huquqiy maqomga ega bo‘lishi lozim. Fuqarolar yig‘ini tasdiqlagan taklif mas’ul davlat organi tomonidan belgilangan muddatda ko‘rib chiqilishi, uni amalga oshirish manbasi va muddati ko‘rsatilishi yoki rad etish sabablari asoslantirib berilishi kerak. Bu mahalla tashabbusini oddiy murojaat darajasidan hududiy rejalashtirishning rasmiy boshlang‘ich nuqtasiga olib chiqadi.
Markaz takliflarida har bir mahalla uchun uch yillik rivojlanish rejasi va raqamli pasport joriy etish, mablag‘larni aholi soni bilan birga ijtimoiy ehtiyoj, infratuzilma holati, hududning chekkaligi va tabiiy xavflarni hisobga olgan ochiq formula asosida taqsimlash masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Bunda shaxsga doir ma’lumotlar muhofaza qilinishi, mahalla xodimlaridan bir xil ma’lumotni qayta-qayta kiritish talab etilmasligi zarurligi bildirildi.
Shuningdek, bajarilgan ishlarni aholi vakillari ishtirokida qabul qilish, mahalla byudjeti va shartnomalari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni ochiq e’lon qilish, “mahalla yettiligi” faoliyatini o‘tkazilgan tadbirlar soni bilan emas, balki barqaror bandlik, ijtimoiy muammolarning hal etilishi, xizmat ko‘rsatish muddati, ochiqlik va aholi qoniqishi kabi natijaviy mezonlar asosida baholash taklif etildi.
Muhokama davomida mahallaga yangi vazifalar yuklashning o‘zi yetarli emasligi, bu vazifalar tegishli vakolat, moliyaviy resurs, ishonchli ma’lumot va malakaviy ko‘mak bilan ta’minlanishi lozimligiga urg‘u berildi. Yangi mexanizmlarni turli sharoitdagi mahallalarda dastlab tajriba tariqasida sinab, mustaqil baholash natijalari asosida bosqichma-bosqich kengaytirish maqsadga muvofiq ekani qayd etildi.
Tadbirda bildirilgan fikr va takliflar oltinchi milliy dastur loyihasini yanada takomillashtirishga xizmat qiladi. Taklif etilayotgan yondashuv amalga oshirilsa, mahalla muammoni yuqori tashkilotlarga yetkazuvchi bo‘g‘in bo‘lib qolmay, aholi ehtiyojini rivojlanish rejasi, byudjet mablag‘i va aniq natija bilan bog‘laydigan haqiqiy jamoat buyurtmachisiga aylanadi.